برای مشاغل خانگی برنامهریزی منسجمتری میشود
; شغلی که 17 میلیون کارگر دارد
نوشته شده توسط فرهاد اسماعیلی
پنج شنبه, 20 خرداد 1389
مشاغل خانگی همان فعالیتهایی است که اعضای خانواده
در فضای خانه خود بهعنوان کار بدون مزاحمت برای واحدهای مسکونی دیگر انجام میدهند
و کالا یا خدمات تولیدی خود را به بازار عرضه میکنند.
در مشاغل خانگی بیشتر زنان درگیر میشوند و فقط
4/0 درصد از مردان مشاغل خانگی دارند. اما با توجه به جمعیت ۱۷ میلیونی افراد خانهدار، باید فرصتی برای ایجاد مشاغل خانگی که از دیدگاه
بسیاری از کارشناسان بستری برای کارآفرینی و اشتغال پایدار است از سوی مسوولان امر
مهیا شود. طرح ساماندهی مشاغل خانگی یکی از مهمترین و محوریترین برنامههای عملیاتی
وزارت کار در دولت دهم است که نقش اساسی در حمایت و تثبیت این نوع مشاغل دارد. یک فوریت
این طرح که در مجلس به تصویب رسیده با هدف حمایت جدیتر از فعالان مشاغل خانگی طرحریزی
شده است و میکوشد ساز و کارهای قانونی برای افزایش حمایت از مشاغل خانگی و صنایعی
مانند صنایع دستی، قالیبافی، تولید و بستهبندی دستی دسرها و مواد غذایی پیشبینی کند.
از سوی دیگر در بحث مشاغل خانگی، بازنشستگی، بیمه تامین اجتماعی و بیمه بیکاری و وام
قرضالحسنه با پیشبینی ساز و کارهای دقیق قانونی میتواند ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی
این حوزه را توسعه دهد.
کارشناسان معتقدند که ساماندهی مشاغل خانگی، بسترهای
مناسب برای شکلگیری مشاغل جدید را نیز ایجاد میکند. آنان میگویند آثار مثبت طرح
ساماندهی مشاغل خانگی میتواند به کاهش هزینههای حملونقل، کاهش آلودگیهای صوتی و
زیست محیطی و کاهش ترافیک کمک کند.
ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی
در طرح ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی، نمایندگان
مجلس مصوب کردند برای گسترش مشاغل خانگی، ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی تشکیل
شود که متشکل از وزیر کار و امور اجتماعی (رئیس)، وزیر صنایع و معادن یا نماینده او،
وزیر جهاد کشاورزی یا نماینده، وزیر بازرگانی یا نماینده او، وزیر ارتباطات و فناوری
اطلاعات یا نماینده، وزیر رفاه و تامین اجتماعی یا نماینده، وزیر تعاون یا نماینده
او، وزیر امور اقتصادی و دارایی یا نماینده، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نماینده
او، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا نماینده، فرماندهی نیروی انتظامی یا
نماینده او، رئیس شورایعالی استانها یا نماینده او، سرپرست کمیته امداد امام خمینی،
رئیس سازمان بهزیستی، رئیس سازمان تامین اجتماعی، دو نفر از نمایندگان عضو کمیسیون
اجتماعی بهعنوان ناظر، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن، رئیس اتاق تعاونی، رئیس
شورای مجامع صنفی کشور و مدیرعامل صندوق مهر امام رضا(ع) اضافه شود.
هرخانه یک کارخانه
وزیر کار و امور اجتماعی با اشاره به اینکه ایرانیان
در انواع مشاغل خانگی مهارت دارند، گفت: در 150 کشور دنیا، قانون مشاغل خانگی داریم
و با توجه به معضل بیکاری باید در راستای حمایت از این نوع مشاغل و ساماندهی آن گامهایی برداشته شود.
شیخالاسلامی به پژوهش وزارت کار اشاره کرد و افزود:
زمستان پارسال، در استانی مانند گیلان، سهم مشاغل زنان روستایی در تولید ناخالص استان
حدود 21 درصد بود.
وی ادامه داد: در برخی کشورهای دنیا مشاغل خانگی
یک جهش در اقتصاد آنها ایجاد کرده است. بهعنوان نمونه در کشور تایوان شعار هر خانه،
یک کارخانه برای سکوی پرش اقتصادی انتخاب شده است. در چین هم با این روش به دنبال فتح
بازارهای جهانی هستند.
کارآفرینی خانگی و افزایش تولید
کارآفرینی خانگی و ایجاد شبکه خانوادگی مشاغل خانگی
علاوه بر اینکه کاهش بیکاری را همراه دارد به افزایش تولید و توان اقتصادی جامعه نیز
کمک زیادی میکند.
دکتر ابوالفضل میرآخوندی، کارشناس کار و کارآفرینی
درباره رابطه کارآفرینی خانگی و اقتصاد به خبرنگار «گسترش صنعت» گفت: زنان خانهدار
و دختران و پسران جویای کار ۴۰ تا ۵۰ درصد جمعیت ایران را تشکیل میدهند که اگر برای این افراد شغل و کار مشخصی
تعریف شود تا آنان در خانه به فعالیت مشغول شوند، مشکل بیکاری آنان حل شده و بخشی از
هزینههای خانوادهها نیز تامین میشود. وی افزود: از سوی دیگر کارآفرینی فقط به ایجاد
یک روش برای اشتغالزایی در محیطی کارخانهای یا کارگاهی نیست بلکه هر فعالیتی در هر
مکانی بتواند اشتغال ایجاد کند کارآفرینی محسوب میشود. در حقیقت توسعه مشاغل خانگی
یک نوع استفاده بهینه از انرژی و توان افراد در محیطی آرام مانند خانه است. این استاد
دانشگاه تصریح کرد: ما میتوانیم از خانهها بهعنوان مکانهایی برای تولید کالا و
خدمات استفاده کنیم. در این میان میتوان از صنعت فرش و انواع صنایع دستی که در محیط
خانهها تولید میشود نیز حمایتهای لازم را به عمل آورد.
ساماندهی مشاغل خانگی در تعاونیها
وزارت تعاون مسوولیت اصلی ساماندهی مشاغل خانگی
در قالب تعاونیها را دارد. بر همین اساس وزارت تعاون در نظر دارد امسال ساماندهی مشاغل
خانگی را در دستور کار دارد. معاون پژوهش، آموزش و توسعه کارآفرینی وزارت تعاون درباره
این برنامهها گفت: امسال یکی از برنامهها و اهداف اصلی وزارت تعاون ساماندهی طرح
مشاغل خانگی در قالب تعاونیهاست.
غلامحسین حسینینیا افزود: در مجموع 160 هزار تعاونی
در سطح کشور وجود دارد که 60 هزار تعاونی در دولت نهم و دهم ایجاد شده است.
افزایش سقف تسهیلات مشاغل خانگی
از راهکارهای حمایت از کارآفرینان بویژه کارآفرینان
مشاغل خانگی اعطای تسهیلات در قالب وامهای قرضالحسنه و کمبهره درازمدت است که میتواند
به بهبود وضع آنان از نظر کالا یا خدمات تولیدی کمک کند. امسال تسهیلات مشاغل خانگی
افزایش داشته است و از ۳۰ میلیون ریال به ۵۰ میلیون ریال افزایش پیدا کرده است.
سیدمحمد کریمی، مدیرعامل صندوق مهر امام رضا(ع)
با اشاره به افزایش سقف تسهیلات پرداختی به مشاغل خانگی گفت: این تسهیلات از ۳۰ به ۵۰ میلیون ریال افزایش پیدا کرده است.
وی با تاکید بر تغییر نگرش این صندوق از پرداخت
تسهیلات خانگی به تسهیلات خویشفرمایی و کارآفرینی، از پرداخت تسهیلات به ایده مناسب
به جای افراد خبر داد. کریمی با اشاره به تسهیل در ضمانت تسهیلات پرداختی و افزایش
مدت زمان بازپرداخت تسهیلات از سه به پنج سال گفت: حمایت صندوق مهر امام رضا(ع) از
زنان بیسرپرست و بدسرپرست را از اولویتهای پرداخت تسهیلات امسال است. با توجه به
تصویب طرح ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی و افزایش سقف تسهیلات به این نوع مشاغل،
میتوان برای آینده این نوع مشاغل و افزایش سهم آنها در اقتصاد و کاهش بیکاری جامعه
امیدوار بود. از سوی دیگر سیاستهای دولت و حمایتهای آن از کارآفرینی بویژه کارآفرینان
مشاغل خانگی، علاوه بر ایجاد اشتغال از مشکلات زنان سرپرست خانوار و بد سرپرستان نیز
میکاهد
